Notarissen zien dagelijks de gevolgen van ontbrekende of slechte nalatenschapsplanning. Opvallend vaak gaat het mis door vermijdbare fouten.
Dit zijn de meest voorkomende.
1. Geen testament terwijl de gezinssituatie complex is
Er zijn verschillende redenen waarom men geen testament maakt (hier vind je de vaakst voorkomende redenen waarom mensen het uitstellen). Op zich geen probleem als de wettelijke verdeling volstaat, maar dat is vaak niet het geval in deze situaties:
- Nieuw samengestelde gezinnen
- Ongehuwd samenwonenden
- Kinderloze koppels
- Families met veel vastgoed
Hier botst de wettelijke regeling vaak met de bedoeling.
2. Verouderde testamenten
Een testament wordt vaak opgesteld op een belangrijk moment. Daarna blijft het liggen.
Dat lijkt logisch. Alleen verandert je situatie doorheen de tijd, terwijl je testament juridisch gewoon blijft bestaan. En dat kan tot onverwachte situaties leiden:
- Ex-partner staat er nog in vermeld als begunstigde (omdat je hem of haar bij naam noemde en niet toevoegde 'voor zover we nog samenwonen en/of gehuwd zijn op het moment van mijn overlijden')
- Nieuwe kinderen niet opgenomen (of het nu om stiefkinderen of later geboren kinderen gaat)
- Je vermogen is sterk gewijzigd sinds het opstellen van je testament
Vuistregel: herbekijk elke 3–5 jaar, of sneller wanneer je leven is veranderd.
Over de spelregels van het bestaan van meerdere testamenten naast mekaar schreven we hier.
3. Onduidelijke of zelfgeschreven teksten
Zelfgeschreven testamenten zijn geldig als ze aan de voorwaarden voldoen, maar gaan vaak mis door:
- Dubbelzinnige formuleringen
- Vergeten reserve van erfgenamen
- Praktische onuitvoerbaarheid (goederen die geen deel meer uitmaken van je vermogen, je tuin die eigenlijk een afzonderlijke bouwgrond is en niet specifiek werd verdeeld omdat je schreef 'je huis',..)
Wat duidelijk lijkt op papier, wordt soms juridisch vaag.
4. Digitale nalatenschap vergeten
Digitale nalatenschappen worden steeds belangrijker, maar zijn voor velen nog een onbekend terrein. Steeds vaker duiken naar aanleiding van overlijdens problemen op met:
- Crypto
- Digitale abonnementen
- Cloudbestanden
- Online accounts
Zonder planning raken nabestaanden er vaak niet aan. Hier vind je meer informatie over de meeste courante platformen en toepassingen.
5. Geen communicatie met de familie
Zelfs een juridisch correct plan kan emotioneel ontsporen. Notarissen zien vaak:
- Verraste en verontwaardigde erfgenamen
- Verborgen schenkingen
- Onuitgesproken verwachtingen
Transparantie voorkomt veel conflicten. Ga daarom het gesprek aan met je erfgenamen en leg uit waarom je de dingen op een bepaalde manier ziet.
Conclusie
De meeste problemen bij erfenissen zijn perfect te vermijden mits tijdige en doordachte planning.
