Wie kan gebruik maken van de singlevermindering?
Onlangs berichtten we over het nieuwe concept van de singlevermindering. Vanaf 1 januari 2026 kunnen kinderloze singles tot € 100.000 in totaal nalaten aan één of meerdere natuurlijke personen naar keuze, voor zover ze:
- Op het moment van hun overlijden geen partner (uitgezonderd feitelijke samenwoners die minder dan één jaar samenwonen) en/of (klein)kinderen nalaten (of daarmee gelijkgestelde personen), én;
- Ze in een testament uitdrukkelijk aanduiden wie van deze fiscale gunstregeling kan genieten.
Echter was de mogelijke toepassing ervan in bepaalde gevallen nog niet helemaal duidelijk.
Stel: je bent langstlevende echtgenoot, wettelijke of feitelijk samenwonende partner in de zin van de Vlaamse Codex Fiscaliteit. Later kom je zelf te overlijden. Wat blijkt? Het kind uit een vorige relatie van je vooroverleden partner verhindert dat jouw broer of zus aanspraak kan maken op het Vlaamse fiscale voordeel van de singlevermindering. Dat is althans wat het Vlaams decreet bepaalt.
Vlabel heeft intussen ingezien dat de letter van de wet leidde tot onbillijke – en vooral moeilijk controleerbare – situaties. Want hoe moet de overheid in de praktijk nagaan of feitelijk samenwonenden in de zin van de VCF afstammelingen hebben uit een relatie van vóór die met de testator? Daarom werd een tolerantiestandpunt gepubliceerd om de toepassing te verduidelijken:
Het loutere bestaan van een feitelijk samenwonende partner, een stief- of zorgkind of een gewoon geadopteerd kind, die geen wettelijk erfrecht hebben in deze hoedanigheid, belet niet dat beroep wordt gedaan op de single vermindering. Enkel wanneer er effectief aan 1 van deze gelegateerd wordt (kan ook op basis van een fictie zijn) én er in hun hoofde toepassing moet worden gemaakt van het tarief rechte lijn, kan de singlevermindering niet meer.
Het volstaat dus dat personen die onder het tarief in rechte lijn vallen, effectief worden uitgesloten van een legaat, opdat de singlevermindering kan worden toegepast. Een duidelijke stap richting rechtszekerheid en praktische toepasbaarheid!
Toepasssingen
Laten we dit verduidelijken aan de hand van enkele concrete voorbeelden:
- Je woont al enkele jaren feitelijk samen met je partner, maar je bepaalt in je testament dat je gehele nalatenschap naar je broers, zussen, neven en nichten mag gaan. Omdat je besluit om niets na te laten aan je partner kan de singlevermindering toegepast worden voor je andere erfgenamen. Zodra je toch iets nalaat aan je feitelijk samenwonende partner is dit niet meer mogelijk.
- Je overleden partner had een kind uit een vorig huwelijk. Laat je in je testament niets na aan je stiefkind? Dan kan de singlevermindering worden toegepast voor je andere erfgenamen. Laat je wel iets na aan je stiefkind? Dan is het niet mogelijk om gebruik te maken van de singlevermindering.
- Dezelfde logica mag je toepassen in het geval je een zorgkind of gewoon geadopteerd kind hebt. Indien je niets aan hen nalaat kan de singlevermindering dus worden toegepast in het voordeel van je andere erfgenamen.
- Ben je wettelijk samenwonend? Dan is de toepassing van de singlevermindering niet mogelijk, ook niet wanneer je het vruchtgebruik op de gezinswoning van je partner bij testament zou ontnemen.
- Ben je gehuwd en/of heb je (klein)kinderen? Ook dan is de toepassing van de singlevermindering niet mogelijk.
